Các chất bổ sung giúp chị em mang thai

Các chất bổ sung giúp chị em mang thai

Ở bất kỳ trung tâm y tế hay viện sản nào mẹ cũng có thể dễ dàng bắt gặp những bảng tuyên truyền về Chế độ ăn uống dinh dưỡng cho mẹ mới sinh bao gồm: thịt, cá, đậu trứng… đặc biệt là rau xanh để giảm thiểu táo bón sau sinh.

Thế nhưng trên thực tế, nhiều mâm cơm bà đẻ vẫn “bền vững” với cơm trắng, thịt thăn kho mặn chát, 1 bát canh rau ngót hay một tô canh chân giò. Bởi theo quan niệm của các cụ: Cá quá tanh, phải kiêng, ăn nhiều băng huyết; rau cải, rau muống rỗng ruột, phải kiêng không sau này bị són tiểu, hay không được uống sữa bò vì lạnh bụng…

Không chỉ có vậy, bà đẻ phải ở trong nhà cữ 3 tháng 10 ngày vì ra ngoài rất dễ yếu, dễ bị nhiễm lạnh, như con tôm mới lột còn mong manh, rồi kiêng tắm vì dễ bị ốm, ngồi nhiều gây đau lưng.

“Thời xưa các bà đẻ phải nhịn tắm cả tháng trời mà giờ mới sinh được vài ngày đã tắm rửa rồi à”, chắc hẳn là câu nói quen thuộc lắm với các mẹ đã từng trải qua. Hay việc “nhét nút gòn lỗ tai bà mẹ sau sinh” được truyền qua rất nhiều thế hệ, lâu đến nỗi các bà mẹ trẻ ngày nay cũng không biết ý nghĩa thật sự của tập quán này là gì.

Sự thật là…

Ngày xưa, do chưa có sinh đẻ kế hoạch và quản lý thai kỳ tốt, các bà mẹ mang thai và sinh rất nhiều, rất dày, lại không được cầm máu tốt nên mất rất nhiều máu. Lượng máu mất này không thể bù đắp vì họ lại tiếp tục phải kiêng cữ sau sinh, Điển hình là: Cơm với thịt kho mặn “rộp cả lưỡi” làm sao cung cấp đủ đạm và sắt để tạo lập hồng cầu?

Cơm và cháo chân giò ăn nhiều nhưng lại không có tác dụng bù đắp cho lượng sắt đã mất. Chưa kể việc ăn quá nhiều tinh bột, chân giò chỉ khiến mẹ thừa cân và khó lấy lại vóc dáng như trước mà thôi. Không chỉ có vậy, tình trạng thiếu máu còn khiến mẹ dễ chóng mặt, ù tai, mệt mỏi. Phải chăng đây chính là nguyên do khiến họ phải kiêng gió, kiêng cả nước, kiêng đi ra ngoài và phải nhét gòn vào tai cho đỡ ù?

Chế độ ăn sau sinh thế nào mới đúng?

Tài liệu “Hướng dẫn quốc gia Dinh dưỡng cho phụ nữ có thai và bà mẹ đang cho con bú” ban hành theo quyết định số 776/QĐ-BYT ngày 8 tháng 3 năm 2017 của bộ trưởng Bộ Y Tế, các mẹ bầu nên ăn đầy đủ theo các khẩu phẩn cân bằng sau:

Protein: Lượng chất đạm cần được cung cấp đầy đủ trong quá trình cho con bú theo khuyến cáo cho người Việt Nam là 78gr/ ngày. Trong đó 35% đến từ protein động vật.

Với protein, mẹ nên lựa chọn các thực phẩm chất lượng như thịt, cá, trứng, sữa, đậu đỗ. Số lượng thực phẩm có thể ước tính là: 100gr thịt/cá cung cấp khoảng 20gr protein, 100gr đậu phụ cung cấp khoảng 10gr protein, 6,5 đơn vị sữa/ngày (uống sữa hoặc ăn các chế phẩm từ sữa như sữa chua, phomai). Nên ăn cá ít nhất 3 lần/tuần.

Chất béo: Lượng chất béo ăn vào cần cung cấp 30-35% năng lượng khẩu phần. Khuyến khích sử dụng các chất béo có nhiều các acid béo không no chuỗi dài đa nối đôi như n3, n6, EPA, DHA (có nhiều một số loại dầu thực vật, dầu cá, một số loại cá mỡ). Lượng chất béo này rất quan trọng cho sự phát triển tối ưu trí não và thị lực của bé.

Vitamin và khoáng chất: Các vitamin và khoáng chất rất cần bổ sung cho người mẹ nuôi con bú. Ngoài việc bổ sung bằng các thực phẩm tự nhiên trong bữa ăn hàng ngày cần đủ rau xanh (≥400gr trái cây, rau củ/ngày) và đủ chất xơ để tránh táo bón.

Ngoài ra, mẹ cần tuân thủ chỉ định của thầy thuốc về bổ sung các vitamin và khoáng chất, đặc biệt là sắt, kẽm, vitamin D và canxi. Bên cạnh đó mẹ cần có nhiều thời gian dành cho giấc ngủ, tránh căng thẳng và cho trẻ bú thường xuyên để kích thích tạo sữa. Tránh ăn uống kiêng khem quá mức (ăn ít rau, không chú ý uống nước, quá nhiều gia vị cay, mặn…).

Phụ nữ sau sinh nên ăn đa dạng các loại thức phẩm, thay đổi món ăn thường xuyên, nhiều loại thức ăn, bữa ăn sẽ có đủ các vitamin và chất khoáng. Phụ nữ sau sinh cho con bú cần uống 1 liều vitamin A qua sữa.

Tóm lại, hàng ngày phụ nữ sau sinh cho con bú cần lượng thực phẩm bao gốm: ngũ cốc 450 – 500g, trứng 40 -50g, hoa quả từ 100 – 200g, dầu mỡ 20g.

Một ngày, phụ nữ sau sinh nên ăn 3 bữa chính và 2 bữa phụ, hạn chế ăn đồ nướng và rán tiết. Người mẹ cần uống nhiều nước từ 2,0 – 2,5 lít/ngày để lượng sữa tiết ra nhiều hơn, nên dùng sữa, nước trái cây, nước rau luộc, nước đun sôi để nguội.

Phụ nữ mang thai lên hạn chế ăn gì

Trong thời gian đang mang thai và cho con bú nên hạn chế uống nước trà, nước ngọt có ga, uống rượu, cà phê, các loại gia vị (hành, tiêu, tỏi , ớt,…). Phụ nữ sau sinh cần có thể độ nghỉ ngơi hợp lý, tránh lo lắng, buồn phiền, giận dữ, mất ngủ. Khi cho con bú, nếu phải dùng thuốc phải hỏi ý kiến của thấy thuốc, bác sĩ, không được tự động dùng thuốc vì có thể nguy hại cho con và có thể làm cạn đi mất nguồn sữa.